Prowadzenie firmy w Niemczech wiąże się z mnóstwem obowiązków podatkowych. Do nich zalicza się odprowadzanie podatków do państwowej kasy. Mało tego, przyjdzie Ci wystawiać zeznania lub deklaracje i przekazywać je do niemieckiego finanzamtu. Szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w federalnej ustawie o podatku od towarów i usług, czyli VAT w Niemczech.
Umsatzsteuer w Niemczech, czyli kto odprowadza podatek VAT
Podatek Umsatzsteuer, to podatek od towarów i usług, czyli po prostu VAT w Niemczech. Zgodnie z niemieckim prawem, przedsiębiorcy muszą go podawać na (prawie) wszystkich fakturach, które wystawiają. Również obowiązkiem przedsiębiorcy jest odprowadzenie stosownej kwoty z tytułu podatku VAT do niemieckiego fiskusa (niem. Finanzamt). Dlaczego? “Dostawy oraz inne usługi, które są wykonywane w kraju przez przedsiębiorcę, za które nalicza on wynagrodzenie, podlegają pod obowiązek odprowadzenia podatku VAT”, mówi ustawa.
Co to oznacza? To proste. Zasadniczo musisz jako przedsiębiorca na wszystkie swoje towary oraz usługi obliczyć podatek VAT, który opłacą Twoi klienci. Ponadto jesteś zobowiązany do wyszczególnienia kwoty podatku Umsatzsteuer na fakturze wystawianej klientowi. Finalnie to Ty odpowiadasz za to, by VAT w Niemczech w stosownej kwocie trafił do kasy właściwego dla Twojej firmy Finanzamtu.
Kto nie musi odprowadzać VAT w Niemczech?
Zwróć uwagę na to, że w powyższym akapicie użyliśmy sformułowania „zasadniczo”. Dlaczego? Niemiecki ustawodawca przewidział trzy sytuacje, w których jako przedsiębiorca jesteś zwolniony z obowiązku naliczania i odprowadzania VAT w Niemczech. Są to:
Kleinunternehmerregelung
Kleinunternehmerregelung, czyli tzw. regulacja dla małych firm względnie drobnych przedsiębiorców. Wyjątek zakłada sytuację, w której obrót Twojej firmy w poprzednim roku gospodarczym nie przekroczył granicy 22.000 euro, a w obecnym pozostanie poniżej 50.000 euro. W takiej sytuacji masz prawo powołać się na zasadę Kleinunternehmerregelung. W świetle prawa korzystasz bowiem z przywilejów tzw. małej Gewerby (niem. Kleingewerbe) i nie jesteś płatnikiem VAT.
Usługi zwolnione z VAT w Niemczech
Niektóre zawody, a tym samym także usługi, są z zasady zwolnione VAT. Jeśli Twoja działalność należy do tej grupy nie będziesz vatowcem w Niemczech (np. jeśli wykonujesz usługi medyczne).
Działalność pozabiznesowa
Zaliczają się do niej m.in. stowarzyszenia, czy kluby. Ich celem nie może być zarobkowa działalność.
Zwolnienie z VAT w Niemczech, a faktura
Jeśli przysługuje Ci zwolnienie z VAT w Niemczech powinieneś zadbać o to, by odpowiednia adnotacja znalazła się na fakturach wystawianych przez Twoją firmę. Może to być np.: „Von der Umsatzsteuer gemäß § 19 Abs.1 UStG befreit“ (pol. Zwolniony z podatku VAT na podstawie § 19 ust.1 Ustawy o podatku od towarów i usług) lub „Nicht steuerbare Leistung aufgrund einer Umsatzsteuerbefreiung“, co oznacza w wolnym tłumaczeniu, że oferujesz usługę niepodlegającą opodatkowaniu w Niemczech.
Ile wynosi podatek VAT w Niemczech?
To zależy. W myśl ustawy zasadniczo podatek VAT w Niemczech wynosi na większość produktów i usług 19%. To nie znaczy jednak, że stawka VAT jest jedna. Przykładowo na usługi i produkty, które zaliczają się do podstawowego zapotrzebowania obywateli, jak produkty spożywcze, czy też wydarzenia kulturowe jak spektakle teatralne, czy koncerty, obowiązuje podatek VAT w wysokości 7%. Na produkty rolne ustawodawca nakłada podatek w wysokości 10,7%, a na produkty leśne 5,5%.
Słowem – jeśli masz wątpliwości, jaki podatek VAT obowiązuje na Twoje produkty lub usługi, zerknij do federalnej ustawy o podatku VAT.
Jak jest odprowadzany podatek VAT w Niemczech?
Jak właściwie działa niemiecki system w tym obszarze? Podobnie jak w Polsce. Ty jako przedsiębiorca musisz na wystawionym rachunku lub fakturze ująć stawkę podatku VAT w procentach oraz podać sumę brutto (czyli z uwzględnionym podatkiem). Klient, a więc odbiorca faktury jest zobowiązany do zapłaty pełnej kwoty brutto.
W ramach Twojego zobowiązania podatkowego musisz następnie złożyć deklarację VAT, czyli tzw. Umsatzsteuererklärung oraz odprowadzić odpowiednią kwotę do niemieckiego urzędu skarbowego.
Niemiecki VAT a deklaracje okresowe – kiedy je składać?
Będąc vatowcem w Niemczech musisz pamiętać o tzw. terminach składania deklaracji okresowych (niem. Voranmeldung). Te będą się różnić w zależności od wysokości podatku VAT do odprowadzenia i mogą być składane miesięcznie, kwartalnie lub rocznie.
Na podstawie tych deklaracji jako przedsiębiorcy, przyjdzie Ci odprowadzić sumę podatku VAT, która wynika z wystawionych faktur.
Procedura odwrotnego obciążenia, czyli czym jest tzw. Reverse-Charge-Verfahren?
Federalne prawo szczegółowo opisuje wszystkie procedury związane z podatkiem VAT, który naliczasz jako przedsiębiorca swoim klientom, a później odprowadzasz do urzędu skarbowego. Ale nie zawsze musi to być Twój obowiązek. Zgodnie z niemieckim prawem, w niektórych sytuacjach ten obowiązek leży po stronie klienta / kontrahenta. Mowa o tzw. odwrotnym obciążeniu, czyli Reverse-Charge-Verfahren.
Dzięki tej procedurze (tzw. § 13b) niemiecki ustawodawca znacznie uprościł współpracę firm założonych w Niemczech z zagranicznymi dostawcami i klientami. Bez odwrotnego obciążenia musiałbyś składać osobne zeznanie podatkowe w kraju, w którym siedzibę ma kontrahent.
Równocześnie musisz jednak zadeklarować podstawę opodatkowania niemieckiemu fiskusowi dla usług świadczonych na terenie wspólnoty. Dzieje się to poprzez tzw. Zusammenfassende Meldung, (w skrócie ZM), czyli informację podsumowującą transakcje wewnątrzwspólnotowe.
Paragraf 13b, czyli kiedy ma zastosowanie procedura odwrotnego obciążenia?
Jeśli Twój kontrahent jest związany z zagraniczną firmą (pamiętaj, że dotyczy to sytuacji, w której Ty masz firmę założoną w Niemczech) lub sam jesteś związany z branżą, dla której obowiązują szczególne uregulowanie w zakresie podatku VAT (niem. Umsatzsteuer) powinieneś zapoznać się z treścią ustawy.
W niej znajdziesz §13b w którym to ustawodawca określa w których przypadkach to odbiorca usługi, a nie usługodawca jest płatnikiem podatku VAT w Niemczech. Może to być m.in.:
- sprzedaż produktów i usług w Niemczech przez firmę z siedzibą zagranicą,
- obrót / świadczenie usług budowlanych (np. montaż okien i drzwi),
- czyszczenie budynków,
- dostawy sprzętu np. tabletów, konsoli, czy układów scalonych,
- dostawy surowców, np. wybranych metali, czy złota.
Progi de minimis dla usług naprawczych i serwisowych
W przypadku napraw, usług serwisowych bądź konserwacyjnych w budynkach lub na ich częściach, procedura odwrotnego obciążenia ma zastosowanie tylko wtedy, kiedy suma wynagrodzenia przekracza 500 euro netto. Dodatkowo takie usługi są w myśl prawa usługami budowlanymi tylko wtedy, kiedy części są zmieniane, przetwarzane lub wymieniane.
Czy procedura reverse-charge jest obowiązkowa?
Jeśli Twoja firma spełnia jeden z warunków wyszczególnionych w §13b federalnej ustawy o podatku VAT, to odwrotne obciążenie jest obowiązkowe. To oznacza również, że to odbiorca usług jest zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT (niem. Umsatzsteuer).
W związku z tym firma, która świadczy usługę nie może naliczyć na nią VAT-u. Odbiorca usługi oblicza podatek VAT i obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeśli jest do tego uprawniony.
Wskazówka:
Jeśli, któraś z opisywanych sytuacji dotyczy Twojej firmy, pamiętaj o odpowiedniej adnotacji nt. odwróconego obciążenia na wystawianych fakturach.
Wykonawca budowlany, a odwrotne obciążenie
W myśl niemieckich przepisów, jeśli pracujesz na rzecz dewelopera budowlanego, procedura odwrotnego obciążenia nie ma zastosowania. Jest ona tylko wtedy obowiązkowa, jeśli odbiorca usług sam w sposób ciągły świadczy usługi budowlane. W „sposób ciągły” oznacza tutaj, że celem jego działalności jest uzyskanie dochodu z tychże usług.
Jeśli usługi są świadczone w sposób ciągły, niemiecki finanzamt wystawi odpowiednie zaświadczenie. By je uzyskać, firma musi wykazać, że minimum 10% obrotu pochodzi właśnie z usług budowlanych.
Czemu służy procedura odwrotnego obciążenia?
Niemcy ujęli w ustawie zapisy z § 13b po to, by zabezpieczyć odprowadzanie podatku VAT. Procedura ma zapobiegać oszustwom podatkowym.
Zaufaj praktykom
Zastanawiasz się, jaka stawka VAT obowiązuje na Twoje usługi? Masz wątpliwości, czy możesz skorzystać z Kleinunternehmerregelung lub czy zastosowanie ma procedura odwrotnego obciążenia? Skorzystaj ze sprawdzonych rozwiązań i wiedzy praktyków!
