Niemiecki system podatkowy działa na zasadzie progresji podatkowej, co oznacza, że im wyższy Twój dochód, tym wyższy jego procent trafia do fiskusa. Ale dlaczego? W tym artykule rozwikłamy tajemnice niemieckiego systemu podatkowego, zanurzając się głębiej w zawiłości stawek podatkowych, kwoty wolnej od podatku i zasad obciążenia podatkowego.
Niemiecki system podatkowy
Wraz z rosnącymi dochodami rośnie Twoje zadowolenie. Jednak niemiecki system podatkowy jest skonstruowany tak, że proporcjonalnie do uzyskanego dochodu, wzrasta również obciążenie podatkowe.
Niemiecki system podatkowy jest progresywny. Innymi słowy, opiera się na zasadzie wydajności podatkowej. Obciążenie podatkowe w Niemczech nie jest zatem takie same w sposób liniowy, a rośnie stopniowo i procentowo. To oznacza, że im większy dochód podlegający opodatkowaniu wypracujesz w danym roku w Niemczech, tym wyższy podatek dochodowy zapłacisz.
Obciążenie podatkowe w Niemczech – jeden za wszystkich, wszyscy za jednego?
Zgodnie z powyższym, obciążenie podatkowe w Niemczech w założeniu ma być rozłożone sprawiedliwie. To oznacza, że niemiecki system podatkowy zakłada, że osoby z wyższym dochodem muszą odprowadzić większą jego część w postaci podatków, niż osoby z niższym dochodem.
Clou całej sprawy to dochód podlegający opodatkowaniu. W Niemczech masz do czynienia z tzw. Spitzensteuersatz, czyli najwyższą stawką podatkową (oprócz podatku dla najbogatszych, o czym dalej w tekście). Ta wynosi w 2024 roku 42% i obowiązuje od rocznego dochodu (tzw. Jahreseinkommen) przekraczającego 67.761 euro. Niestety nadal wiele osób zakłada (błędnie), że od tej granicy, najwyższa stawka podatku obowiązuje ryczałtowo na cały dochód podlegający opodatkowaniu w Niemczech.
W rzeczywistości jest jednak zupełnie inaczej. Maksymalną stawką podatku w Niemczech (czyli 42%) jest objęta tylko ta część Twojego dochodu powyżej progu podatkowego (67.761 euro), a nie cały dochód. Tym samym wszystko to co poniżej, jest proporcjonalnie opodatkowane niższymi stawkami podatkowymi.
Kwota wolna od podatku, dochód i podatki – tak to działa w Niemczech
Kwota wolna od podatku w Niemczech wynosi aktualnie 11.604 euro (23 208 euro dla małżonków rozliczających się wspólnie. Do osiągnięcia tego pułapu uzyskany dochód w Niemczech pozostaje nieopodatkowany. W ten sposób państwo niemieckie dba o to, by od tzw. minimum egzystencjalnego swoich obywateli nie były odprowadzane podatki.
Jeśli Twój dochód przekroczy kwotę wolną od podatku (niem. Grundfreibetrag), zaczyna się obowiązek podatkowy. Minimalna stawka podatku w Niemczech to 14% i to pułap wyjściowy. Z każdym kolejnym uzyskanym euro dochodu stopniowo stawka rośnie, aż do kwoty 66.761 euro (dla małżonków rozliczających się wspólnie będzie to 133.522 euro), kiedy to zaczyna obowiązywać maksymalna stawka podatku w Niemczech – 42%. Dla przypomnienia – tylko dochody przekraczające próg są obciążone 42% podatkiem.
Powinieneś wiedzieć, że kolejna stawka podatkowa, to już tzw. podatek dla najbogatszych. W Niemczech są objęte nim osoby z dochodem przekraczającym 277.826 euro. Od tej granicy dochody są opodatkowane 45% podatkiem.
Stawki podatku w Niemczech – przykładowe wyliczenia
Kluczowe dla zrozumienia niemieckiego systemu podatkowego jest również rozgraniczenie pomiędzy średnią stawką podatku (niem. Durchschnittssteuersatz), a graniczną stawką (niem. Grenzsteuersatz). Podczas gdy stawka graniczna obejmuje „ostatnie zarobione euro”, średnia stawka podatku odnosi się do całkowitego dochodu podlegającego opodatkowaniu. W ten sposób naliczone przez niemiecki Finanzamt zobowiązanie podatkowe jest bardziej efektywne dla każdego podatnika.
Zasadniczo średnia stawka podatku jest znacznie niższa, niż stawka graniczna. A to dlatego, że w progresywnym systemie podatkowym, wraz z rosnącym dochodem obciążenie podatkowe rośnie wolniej. Tak więc, kto uzyska dochód poniżej 11.604 euro, ten nie musi odprowadzić podatku w Niemczech.
Przykładowo przy dochodzie na poziomie 40.000 euro, średnia stawka podatku w Niemczech wyniesie 18,7%. 60 000 euro dochodu oznacza stawkę podatkową w wysokości 24,5%, a 100 000 euro dochodu 31,4% (bez dodatku solidarnościowego, który obowiązuje dopiero od wyższego dochodu). Jeśli chcesz dokładnie wiedzieć, z jakim obciążeniem podatkowym przyjdzie Ci się zmierzyć na koniec roku, zajrzyj do tzw. Grundtabelle. Tam znajdziesz zestawienie dochodów wraz z sumą podatków do odprowadzenia.
Kto dużo zarabia płaci wysokie podatki w Niemczech? Niekoniecznie
Samo pojęcie dochodu odnosi się jednak nie do własnego dochodu brutto, a do rocznego dochodu podlegającego opodatkowaniu. Ostatecznie wymiar podatku odnosi się do tej znacznie niższej wartości, która jest pochodną odjęcia od dochodu brutto kwot wolnych od podatku, kosztów uzyskania przychodu, wydatków specjalnych oraz składek, które to efektywnie obniżają roczne obciążenie podatkowe.Jeśli zarabiasz dużo, wcale nie musisz odprowadzać podatku od pierwszego zarobionego euro w Niemczech. Wymiar podatku w tym znaczeniu jest zapewne niższy, niż może się początkowo wydawać. Nawet jeśli sukcesywnie zwiększasz swoje dochody, nie oznacza to, że po nagłym przekroczeniu progu od razu zapłacisz dużo wyższe podatki w Niemczech. Zgodnie z powyższym średnia stawka podatkowa jest dużo niższa nawet przy wysokich dochodach i leży poniżej granicznej stawki podatku.
